Xİ’AN

Xi’an, Çin’e başkentlik yapmış, geniş sokakları ve modern mimari yapısı ile dikkati çeken bir şehir. Terracatto Savaşçıları ve Atları müzesi de bu şehirde bulunmakta. Daha evvelki bir yazımda Teraccotta Savaşçıları ve Atları’nı anlattığım için burada bahsetmeyeceğim.

HUA GİNG KAPLICALARI

Xi’an şehrindeki ilk durağımız, Hua Ging Kaplıcaları. Bu kaplıcalar, Türkiye’de de örneklerini çok gördüğümüz doğal kaplıcalardan birisi. Xi’an’ın başkent olduğu dönemde, zamanın imparatorları ve ailelerinin faydalanmaları için inşa edilmiş. Geleneksel Çin mimarisinin güzel bir örneği olan bu kaplıcalar; banyo ve dinlenme yerleri, havuzları, gezi alanları, kafeteryaları ve hatıra eşya satan dükkanları ile bir park şeklinde herkesin gezip görebileceği bir yer.

HUA GING POOL

Our first stop in the city of Xi’an is Hua Ging Pool. The pool is one of the natural pools which we have seen many of them in Turkey. However this is not a public one like ours. It is built during when the capital was Xi’an for the emperors and for their families. The pool as a good example of traditional Chinese architecture; it is a park with a spa and recreation areas, pools, leisure areas, cafes and souvenir shops where everyone could visit.

VAHŞİ KAZ PAGODASI

İkinci göreceğimiz yer, Vahşi Kaz Pagodası. Geniş bir alana yayılmış bu pagodada da artık alıştığımız Çin mimari tarzının bir örneğini görüyoruz. Gökyüzüne doğru yükselen bir mabet şeklinde inşa edilmiş. Etrafta bir çok bina ve bahçe var. Ziyaret edenlerin sayısı da küçümsenmeyecek kadar çok. Bunların bir kısmı yabancı ve yerli turist, ama ibadet için gelenler de var. Bakımlı ve güzel bir yer. Kapalı alanda yüksek bir yere konmuş çok güzel bir Buda heykeli var. İnsan bu heykele bakmaktan gözünü alamıyor.

Sarı, mavi ve biraz da kırmızının hakim olduğu renklerle renklendirilmiş ve çok gösterişli bir yere konmuş. Ancak çevrede ve bahçelerde gezerken de bir çok Buda heykeli görüyoruz. Bunlar rengarenk ve çok sevimliler, devamlı tebessüm ediyorlar. Buda heykelleri bu kadarla da bitmiyor. Binanın dışındaki meydanın ortasına da büyük boy bir Buda heykelinin dikilmiş olduğunu görüyoruz.

WILD GOOSE PAGODA

Second place we will see is the Wild Goose Pagoda. Now, we could see a familiar example of Chinese architecture style within this Pagoda spread over a large area.   It was built as a temple rising towards the sky. There are many buildings and gardens around. The number of visitors is very much to be underestimated. Some of them are foreign and domestic tourists but some also come to worship. It is a well maintained and beautiful place. A very beautiful Buddha statue placed in a high spot in the closed area, it is remarkable. People are amazed by this statue. It is dominantly coloured with yellow, blue and tinged with a bit of red colour and put in a very magnificent place. However, as we walk around and in the gardens we come across many Buddha statues. They are colourful and very cute, they are constantly smiling. That is not all with the Buddha statues. We see a large statue of Buddha in the middle of the square outside the building.

ULU CAMİ

Bundan sonraki gezimiz, Ulu Cami ve müslümanların yaşadığı mahalle. Burada Ulu Cami’den biraz fazla söz etmek istiyorum. Bunun da nedeni, caminin çok etkileyici olması. İnsan Çin’deki camiyi ziyaret etmeden evvel, minareleri, kubbeleri ile her zaman görmeye alıştığımız normal mimari yapıda bir cami göreceğini hayal ediyor. Ulu Cami’yi görünce durum tamamen farklı. Çünkü cami, tamamen geleneksel Çin mimari tarzında, daha ziyade Budist tapınaklarına benzer şekilde inşa edilmiş.

Cami arazisine kapısından girdiğinizde, kendinizi tamamen bir Çin tapınağında gibi hissediyorsunuz. Taki namaz kılınan binaya ulaşana kadar. namaz kılınan binaya ulaşmak için de Çin mimarisindeki kapı, avlu ve pavyonları geçmek mecburiyetindesiniz. Bu da yaklaşık 200-250 metre kadar bir mesafe. Genişliği ise yaklaşık 50 metre kadar. Belki bu mesafe, size caminin tüm tesisleri ile kapsadığı alan hakkında bir fikir verebilir. Bu camide beni etkileyen önemli konulardan birisi de, restorasyonunun abartılı bir şekilde yapılmamış olması. Çünkü Çin’de gördüğümüz tüm restorasyon çalışmalarının, abartılı bir şekilde yapıldığını düşünüyorum. Camideki bu durum orijinalliği görme açısından daha iyi ve etkileyici.

Şehirdeki davul kulesinden güneşin doğuşunu ve batışını bildirmek için çalınan davul sesine, camiden okunan ezan sesi karışması hiç alışık olmadığımız bir ortam yaratıyor. Bunu Çin’den başka nerede yaşarsınız? Farklılıkları görmek için gezmek ve görmek gerek. Cami, 13 asır önce inşa edilmiş. Ayrıca burada diğer dinlere ait ibadet yerlerinin bulunduğu da bir gerçek. Nedeni ise, Xi’an o zaman ülkenin başşehri ve en önemlisi de ipek yolunun başlangıç noktası. Buraya gelenler zengin tüccarlar ve yalnızca dünyaya ipeği değil, Çinle ilgili iyi ve kötü her bilgiyi yayıyorlar. Yani Çin’in dünyaya açılma noktası.

Caminin kapısından girdiğimiz anda, karşımıza, yaklaşık 10 metre yüksekliğinde muhteşem görünüşlü ahşap bir kemer çıkıyor. Cami bizdeki külliyelere benziyor. Külliye beş bölümden oluşuyor. Kemerden sonra, caminin yüzünün Mekke’ye doğru bakmasını sağlamak maksadıyla, doğudan batıya doğru uzanan ekseni takip ettiğimizde, her bölümün mütevazi kapısından gerçerek sağlı sollu pavyonların olduğu bölmelere ulaşıyoruz. Günlük ihtiyaçların giderildiği hizmet binaları güneyde, medrese gibi eğitim ağırlıklı binalar kuzeyde bulunuyor.

Külliyenin orta yerinde tamamen Çin mimarisinde yapılmış bir minare var. Bu yapıyı gördüğümüzde, caminin minaresi olduğunu hiç anlamıyoruz. Çin mimari tarzında üç katlı gösterişsiz bir bina. Biz göğe doğru metrelerce yükselen ve etraftan rahatlıkla görülen bir minare beklerken, bu tip bir minare görmenin şaşkınlığı içerisindeyiz. Ama farklılık bu. Biz de bu farklılığı görmeye geldik.

Beşinci kapıyı da geçtiğimizde, namaz kılınan binaya geliyoruz. Burası tamamen ahşaptan yapılmış ve oldukça büyük bir yer. Tek çatı ve tavanlı. Bu tavanı tutan sutünlar da ahşaptan, asırlarca geçen zamana aldırmadan ayakta duruyorlar. Tüm duvarlar da ahşaptan. Bu duvarlara ayetler işlenmiş. Namaz kılınan mekan çok aydınlatılmamış. Huzur verici bir hava var. Genelde külliye, taş, ahşap ve bahçe süslemenin bir arada çok güzel kullanılarak göze hoş görünen ve huzur veren bir sanatın ön plana çıktığı tarihi ve etkileyici bir mekan. 1300 yıldır yıllara meydan okuyarak bu güzel, muhteşem ve çok farklı görüntüsüyle ayakta duruyor. Emin olun Ulu Cami, Çin’deki tarihi eserler arasında en iyilerden ve görülmesi gerekenlerden birisi olmayı hak ediyor.

THE GREAT MOSQUE

The Great Mosque and the Muslim neighbourhood is our next trip. I want to write a bit more about the Great Mosque here. The reason for this is that the mosque is very impressive. People dream about an usual mosque with a normal architectural structure with minarets and domes before visiting the mosque in China. Seeing the Great Mosque is completely different, as the mosque is built entirely in the style of traditional Chinese architecture, but rather in a similar way to Buddhist temples. When entered in the courtyard of the Mosque, we completely feel like in a Chinese Temple, until reached to the building where they pray. You need to pass through the door, courtyard and pavilions built in a style of Chinese architecture in order to reach the building where they pray. This distance is about 200 meters. The width is almost 50 metres. These measures could give you an idea of how big is the total area of the Mosque with all its facilities. One of the most important facts that impress me is the fact that the restoration is not exaggerated. Since I believe all the restorations we see in China is made exaggerated. This situation in the Mosque is better and more impressive in terms of seeing the originality. When the sound of prayer from the mosque mixes with the sound of the drum from the city which is to herald the sunrise and sunset, an unusual environment is created. Where else could you see something like this except for China? You need to travel and see the differences. The Mosque is built 13 centuries ago. Also here, there are really different worship places of other religions. The reason is that the city of Xi’an was the capital those days and most importantly, it is the starting point of the Silk Road. Visiting rich merchants not only spread the information about silk but also good and bad information about China.  So it is the world door of China.

 

As soon as we enter the Mosque, we come across with a gorgeous wooden arch which is 10 metres high. The Mosque looks like complexes. Complexes are composed of five bays. After the arch, in order to ensure the Mosque faces towards Mecca, as we follow the axis extending from east to west, passing through the modest doors, we reach the bays where there are pavilions lined on the right and left.  Service buildings where daily needs are provided are to the south, educational buildings such as madrasa are mainly to the north. In the middle of the complex there is a minaret which was built completely in Chinese architecture. When we see this building we don’t even understand weather it is a minaret of the mosque. A modest three-storey building of a Chinese architectural style… We are stunned to see this kind of a minaret since we were expecting a minaret rising metres up towards the sky which you will be able to see wherever you are. But this is the difference. We are here to see this difference. After passing through the fifth door, we reach to the praying building. This place is all made of wood and it is a pretty big place. With a single roof and a ceiling… The columns of the ceiling are also made of wood and they are standing there for centuries regardless. There are verses carved on the walls. The prayer`s room is not very luminous. There is a sense of calmness and serenity in the air. In general, this place is a very good combination of a complex of buildings, stone, wood and garden ornaments where a pleasing and calming work of art is in the forefront, an impressive venue. It has been standing for 1300 years challenging the passing years with its beautiful, gorgeous and very different look.  The Great Mosque is certainly one of the best monuments in China and deserves to be one of the `must see` places.

There is a Muslim neighbourhood located somewhere around the Mosque. Here are souvenir shops, convenience stores, restaurants, street vendors, crepe sellers, and whatever comes to your mind. Certainly, this is not interesting at all. There is nothing special about it. We wish to get out of this place without spending much time. We just had a quick walk in between the streets just to have a look and got into our vehicle taking a deep breath.

Xi’an’da son görülecek yer, caminin hemen civarındaki müslüman mahalllesi. Burada hediyelik eşya satan dükkanlar, kuruyemişçiler, lokantalar, seyyar satıcılar, gözlemeciler, aklınıza ne gelirse var. Emin olun hiç enteresan değil. Hiçbir özelliği yok. Fazla oyalanmadan kendimizi buradan dışarıya atmayı arzu ediyoruz. Sokak aralarında yalnızca görmek açısından hızlı bir yürüyüşten sonra derin bir nefes alarak aracımıza biniyoruz. Çin’in başka bir bölgesinde buluşmak üzere. Zai Jian. Hoşça kalın.

 

Yorumunuz